Ryzyko nadmiernego zadłużenia to pojęcie kluczowe dla każdego kto korzysta z kredytów i pożyczek Warto je dobrze rozumieć zanim podpiszesz kolejną umowę kredytową albo zdecydujesz się na konsolidację zobowiązań dzięki czemu zyskasz większą kontrolę nad finansami

Czego dowiesz się z artykułu?

• Czym jest ryzyko nadmiernego zadłużenia w praktyce
• Jak rozpoznać pierwsze sygnały zbyt wysokiego zadłużenia
• Jak banki i instytucje finansowe oceniają ryzyko nadmiernego zadłużenia
• Jakie konsekwencje niesie utrata wypłacalności dla kredytobiorcy
• Na czym polega konsolidacja kredytów i kiedy warto ją rozważyć
• Jak Piggybox może pomóc ograniczyć ryzyko nadmiernego zadłużenia

Ryzyko nadmiernego zadłużenia, definicja w słowniku kredytowym

Ryzyko nadmiernego zadłużenia to prawdopodobieństwo że kredytobiorca osoba prywatna lub firma, utraci zdolność do terminowej spłaty wszystkich swoich zobowiązań finansowych w szczególności kredytów i pożyczek, z powodu zbyt dużego obciążenia budżetu ratami oraz kosztami dodatkowymi Ryzyko to rośnie gdy poziom zadłużenia jest zbyt wysoki w stosunku do dochodów lub majątku dłużnika oraz gdy pogarsza się jego sytuacja ekonomiczna

W praktyce oznacza to że klient który do tej pory spłacał kredyty prawidłowo może w pewnym momencie znaleźć się w sytuacji w której brakuje mu środków na regulowanie bieżących rat opłat i podstawowych kosztów życia Taki stan określa się często jako przeciążenie zadłużeniem lub utrata wypłacalności Im wyższe jest ryzyko nadmiernego zadłużenia tym większe prawdopodobieństwo że dojdzie do opóźnień w spłacie lub nawet trwałej niewypłacalności

W słowniku kredytowym ryzyko nadmiernego zadłużenia jest pojęciem powiązanym z takimi terminami jak zdolność kredytowa ocena ryzyka kredytowego historia kredytowa czy restrukturyzacja zadłużenia Banki analizują to ryzyko przed udzieleniem finansowania ale także w trakcie trwania umowy po to aby ograniczać straty i jednocześnie działać zgodnie z wymogami nadzorczymi i zasadami odpowiedzialnego kredytowania

Z punktu widzenia klienta szczególnie ważne jest świadome zarządzanie swoimi zobowiązaniami tak aby nie dopuścić do sytuacji w której suma rat pochłania zbyt dużą część dochodów Właśnie w tym obszarze istotne stają się usługi takie jak konsolidacja kredytów profesjonalne doradztwo kredytowe oraz planowanie domowego budżetu z wyprzedzeniem

Jak rozpoznać rosnące ryzyko nadmiernego zadłużenia

Ryzyko nadmiernego zadłużenia narasta stopniowo rzadko jest wynikiem jednej decyzji kredytowej znacznie częściej to efekt wielu drobnych zobowiązań zaciąganych w krótkich odstępach czasu dlatego tak ważne jest aby znać pierwsze sygnały ostrzegawcze które świadczą o tym że prowadzone działania finansowe zaczynają być niebezpieczne dla stabilności budżetu

Podstawowym wskaźnikiem który pozwala ocenić czy zadłużenie zbliża się do poziomu nadmiernego jest relacja łącznej kwoty miesięcznych rat do osiąganych dochodów netto Instytucje finansowe stosują różne limity jednak przyjmuje się że bezpieczny poziom to najczęściej od 30 do 40 procent dochodu Im wyższy udział rat tym większe ryzyko że każde nieprzewidziane zdarzenie, choroba, utrata pracy, nagły wydatek, spowoduje problemy ze spłatą zadłużenia

Do często spotykanych symptomów narastającego ryzyka nadmiernego zadłużenia należą między innymi

• konieczność opłacania kolejnych rat z limitu w koncie lub z karty kredytowej
• brak środków na budowanie poduszki finansowej mimo stałych dochodów
• opóźnienia w regulowaniu rachunków za media czynsz podatki
• częste korzystanie z pożyczek krótkoterminowych w celu domknięcia budżetu
• odczuwalny spadek komfortu życia z powodu rosnących rat i kosztów obsługi długu

Jeżeli któreś z tych zjawisk pojawiają się regularnie można mówić o podwyższonym ryzyku nadmiernego zadłużenia na wczesnym etapie To moment w którym warto zareagować i przeanalizować swoje finanse zanim sytuacja wymknie się spod kontroli Rozwiązaniem może być uporządkowanie zobowiązań, ograniczenie nowych wydatków kredytowych, a także rozmowa z niezależnym doradcą

Ryzyko nadmiernego zadłużenia rośnie również wtedy gdy portfel zobowiązań jest nieuporządkowany Klienci którzy posiadają kilka lub kilkanaście kredytów i pożyczek często tracą orientację w terminach spłaty wysokości rat oraz rzeczywistych kosztach takiego finansowania Każdy kredyt wiąże się z inną prowizją ubezpieczeniem i innym oprocentowaniem co dodatkowo komplikuje ocenę sytuacji finansowej

W takiej sytuacji jednym z narzędzi porządkujących finanse może być kredyt konsolidacyjny W ramach jednego produktu bank spłaca istniejące zobowiązania a klient otrzymuje jedną ratę w miejsce kilku Rata ta z reguły jest niższa niż łączna suma dotychczasowych rat ponieważ okres spłaty zostaje wydłużony Istotą konsolidacji nie jest jednak tylko obniżenie raty ale również zmniejszenie ryzyka nadmiernego zadłużenia dzięki większej przejrzystości i lepszemu dopasowaniu harmonogramu do możliwości dochodowych klienta

Oceniając swoje ryzyko warto patrzeć także na stabilność źródła dochodu Osoba zatrudniona na czas nieokreślony w stabilnym sektorze zwykle ma niższe ryzyko nadmiernego zadłużenia niż ktoś kto pracuje w formie umów krótkoterminowych lub prowadzi działalność szczególnie w branży mocno wrażliwej na wahania koniunktury Ten sam poziom zadłużenia może być bezpieczny dla jednego klienta i nadmierny dla innego, właśnie ze względu na odmienne perspektywy przyszłych przychodów

Ocena ryzyka nadmiernego zadłużenia przez banki i doradców

Instytucje finansowe są zobowiązane do badania ryzyka nadmiernego zadłużenia zarówno ze względu na własne bezpieczeństwo jak i ochronę interesów klientów Bank nie może przyznać kredytu jeśli uzna że jego spłata mogłaby doprowadzić do istotnego pogorszenia sytuacji majątkowej kredytobiorcy Dlatego proces oceny wniosku kredytowego jest złożony i opiera się na wielu źródłach danych

Podstawą jest analiza zdolności kredytowej Bank weryfikuje wysokość i źródło dochodów formę zatrudnienia posiadane zobowiązania oraz stałe koszty utrzymania Następnie ustala maksymalny poziom raty który klient będzie w stanie udźwignąć bez istotnego naruszenia domowego budżetu W tym celu uwzględnia się również liczbę osób w gospodarstwie domowym, wiek klienta, a także plany dotyczące okresu kredytowania

Bardzo ważną rolę odgrywa historia kredytowa gromadzona w bazach takich jak BIK KRD lub BIG Obejmuje ona zarówno informacje o spłaconych już kredytach jak i aktualne zadłużenie oraz ewentualne opóźnienia w płatnościach Klient który regularnie spłaca zobowiązania i utrzymuje niski poziom wykorzystania dostępnych limitów kartowych jest postrzegany jako mniej ryzykowny z perspektywy nadmiernego zadłużenia

W procesie oceny wniosku stosuje się różnego rodzaju wskaźniki ilościowe i jakościowe Jednym z najczęściej wymienianych jest relacja zadłużenia do dochodu, a także prognozy dotyczące sytuacji klienta w przyszłości Bank uwzględnia między innymi ryzyko wzrostu stóp procentowych które może zwiększyć wysokość rat kredytów o zmiennym oprocentowaniu Istotne jest również otoczenie makroekonomiczne inflacja, poziom bezrobocia, dynamika wynagrodzeń Wszystko to wpływa na ogólne ryzyko nadmiernego zadłużenia w gospodarce

Rolą niezależnego doradcy kredytowego jest natomiast pomoc klientowi w zrozumieniu tych mechanizmów i przełożenie języka bankowych analiz na praktyczne wskazówki Doradca może dokonać wstępnej oceny ryzyka nadmiernego zadłużenia wskazać która oferta kredytowa jest bezpieczniejsza w dłuższej perspektywie albo zaproponować konsolidację jako narzędzie zmniejszające obciążenie dochodu

Warto podkreślić że profesjonalny doradca nie zachęca do maksymalnego wykorzystania zdolności kredytowej lecz zwraca uwagę na konieczność pozostawienia rezerwy finansowej Ma ona pełnić funkcję bufora w razie nieprzewidzianych zdarzeń życiowych Takie podejście znacząco ogranicza ryzyko nadmiernego zadłużenia oraz pomaga klientowi budować stabilność finansową

Znajdź kredyt idealnie dopasowany do Twoich potrzeb

Sprawdź nasze atrakcyjne oferty kredytowe z oprocentowaniem już od 7,2% rocznie. Pomagamy w wyborze najlepszego rozwiązania i przeprowadzamy przez cały proces szybko i bezpiecznie.

Zobacz oferty kredytowe

Konsekwencje nadmiernego zadłużenia dla kredytobiorcy

Nadmierne zadłużenie nie pojawia się z dnia na dzień jednak jeśli nie zostanie w porę zauważone może prowadzić do bardzo poważnych skutków zarówno finansowych jak i psychologicznych Dla wielu osób pierwszym namacalnym sygnałem są rosnące opóźnienia w spłacie rat które generują odsetki za zwłokę opłaty windykacyjne i inne koszty dodatkowe W efekcie całkowite zadłużenie rośnie nawet wtedy gdy klient stara się regulować choćby część zaległości

W dalszej kolejności dochodzi do pogorszenia historii kredytowej Informacje o opóźnieniach są przekazywane do rejestrów i pozostają tam przez dłuższy czas co utrudnia lub wręcz uniemożliwia zaciągnięcie nowych zobowiązań na korzystnych warunkach Pojawiają się ograniczenia w dostępie do kart kredytowych kredytów gotówkowych a niekiedy nawet ofert abonamentowych czy zakupów ratalnych Istotna część rynku finansowego staje się w praktyce niedostępna

W skrajnych przypadkach nadmierne zadłużenie prowadzi do działań windykacyjnych i egzekucyjnych Najpierw pojawiają się monity przypomnienia i wezwania do zapłaty jeśli sytuacja nie ulega poprawie sprawa może trafić do sądu a następnie do komornika Egzekucja z wynagrodzenia rachunku bankowego lub majątku trwałego jest jednym z najbardziej dotkliwych skutków finansowych nadmiernego zadłużenia

Nie można też pomijać konsekwencji pozafinansowych Stałe napięcie związane z brakiem środków na spłatę rat często prowadzi do pogorszenia relacji rodzinnych problemów zdrowotnych oraz obniżenia ogólnej jakości życia Dlatego kluczowe jest jak najwcześniejsze reagowanie na symptomy ryzyka nadmiernego zadłużenia aby nie dopuścić do tak zaawansowanego etapu problemów

Z punktu widzenia długoterminowej stabilności domowego budżetu nadmierne zadłużenie może również zahamować realizację ważnych celów życiowych Brak zdolności kredytowej uniemożliwia zaciągnięcie kredytu hipotecznego finansowanie rozwoju zawodowego czy inwestycji w firmę Naprawa sytuacji wymaga czasu, konsekwencji i często wsparcia profesjonalistów ale jest możliwa o ile zostanie dobrze zaplanowana

Konsolidacja kredytów jako narzędzie ograniczania ryzyka nadmiernego zadłużenia

Jednym z najważniejszych narzędzi pozwalających obniżyć ryzyko nadmiernego zadłużenia jest konsolidacja kredytów Polega ona na połączeniu kilku istniejących zobowiązań, kredytów gotówkowych, limitów w koncie, kart kredytowych, pożyczek ratalnych, w jedno nowe zobowiązanie w którym klient spłaca jedną ratę ustaloną na poziomie dostosowanym do jego realnych możliwości dochodowych

Mechanizm konsolidacji jest stosunkowo prosty Bank udzielający kredytu konsolidacyjnego spłaca w imieniu klienta jego aktualne zobowiązania na podstawie zaświadczeń i informacji o zadłużeniu Po zakończeniu tego procesu pozostaje wyłącznie nowy kredyt z jednym harmonogramem spłaty Zwykle okres kredytowania jest dłuższy niż w przypadku pierwotnych zobowiązań co przekłada się na niższą miesięczną ratę a tym samym na mniejsze obciążenie budżetu

Odpowiednio przygotowana konsolidacja może w praktyce zmniejszyć ryzyko nadmiernego zadłużenia na kilka sposobów Po pierwsze, dzięki jednej racie zarządzanie finansami staje się prostsze klient nie musi pamiętać o wielu terminach i przelewach Po drugie, niższa rata pozostawia większy margines bezpieczeństwa w domowym budżecie co chroni przed skutkami nagłych wydatków Po trzecie, konsolidacja jest często okazją do przeglądu struktury kosztów kredytowych i rezygnacji z niektórych zbędnych produktów dodatkowych

Warto jednak zaznaczyć że konsolidacja nie jest uniwersalnym remedium na każdy problem z zadłużeniem aby rzeczywiście ograniczała ryzyko nadmiernego zadłużenia musi być przeprowadzona w sposób przemyślany Konieczne jest porównanie całkowitych kosztów nowego kredytu z kosztami dotychczasowych zobowiązań uwzględniając prowizje opłaty ubezpieczeniowe i ewentualne koszty wcześniejszej spłaty W tym obszarze szczególnie cenne jest wsparcie doradcy który potrafi przeanalizować oferty kilku banków i wskazać rozwiązanie najkorzystniejsze w długiej perspektywie

Klient decydujący się na konsolidację powinien także zwrócić uwagę na warunki oprocentowania stawki stałej lub zmiennej, wykorzystanie zabezpieczeń oraz możliwość nadpłaty nowego kredytu bez dodatkowych kosztów Jeżeli w przyszłości poprawi się sytuacja dochodowa nadpłata pozwoli skrócić okres spłaty i obniżyć całkowite koszty finansowania jednocześnie utrzymując ryzyko nadmiernego zadłużenia na niskim poziomie

Praktyka pokazuje że konsolidacja najlepiej sprawdza się wówczas gdy jest elementem szerszego planu naprawy finansów domowych Nie wystarczy zamienić kilku rat na jedną jeśli jednocześnie klient nadal będzie sięgał po nowe pożyczki krótkoterminowe Częścią procesu powinno być uporządkowanie budżetu rezygnacja z części zbędnych wydatków oraz zbudowanie przynajmniej podstawowej poduszki finansowej która zabezpieczy przed powrotem ryzyka nadmiernego zadłużenia

Rola doradztwa kredytowego w ograniczaniu ryzyka zadłużenia

Profesjonalne doradztwo kredytowe jest jednym z kluczowych elementów ochrony przed nadmiernym zadłużeniem Zadaniem doradcy nie jest jedynie przedstawienie dostępnych ofert ale także wsparcie klienta w zrozumieniu długoterminowych konsekwencji każdej decyzji kredytowej Rzetelna analiza finansów domowych obejmuje inwentaryzację wszystkich zobowiązań ocenę stabilności dochodów oraz identyfikację obszarów w których można ograniczyć wydatki

Doradca który działa w interesie klienta pomaga odpowiedzieć na kilka podstawowych pytań Przede wszystkim jaki poziom rat jest naprawdę bezpieczny, biorąc pod uwagę aktualne i przyszłe potrzeby gospodarstwa domowego Wspiera także w wyborze produktów finansowych które są przejrzyste i adekwatne do celów na przykład kredytu konsolidacyjnego zamiast kolejnej krótkoterminowej pożyczki o wysokich kosztach

Istotną częścią pracy doradcy jest edukacja finansowa Wyjaśnianie mechanizmów działania odsetek, pojęcia całkowitego kosztu kredytu oraz skutków podpisywania aneksów lub umów zabezpieczonych majątkiem trwałym pozwala klientowi podejmować bardziej świadome decyzje Świadomość tego jak powstaje ryzyko nadmiernego zadłużenia sprzyja zachowaniu ostrożności przy zaciąganiu nowych zobowiązań

W ramach usług doradczych możliwe jest również przygotowanie indywidualnego planu wyjścia z trudniejszej sytuacji zadłużeniowej Może on obejmować etapową konsolidację części zobowiązań, renegocjację warunków umów, a także rekomendacje dotyczące zmian w strukturze wydatków Takie kompleksowe podejście jest szczególnie cenne dla osób które nie mają czasu ani doświadczenia aby samodzielnie analizować wszystkie dostępne rozwiązania rynkowe

Jak samodzielnie zmniejszać ryzyko nadmiernego zadłużenia

Oprócz korzystania ze wsparcia specjalistów każdy kredytobiorca może na co dzień podejmować działania które obniżają ryzyko nadmiernego zadłużenia Podstawą jest prowadzenie budżetu domowego w sposób systematyczny i przejrzysty Regularne spisywanie dochodów oraz wydatków pozwala ocenić ile środków można bezpiecznie przeznaczyć na raty kredytowe Prawidłowo zaplanowany budżet uwzględnia zarówno koszty stałe jak i rezerwę na wydatki nieregularne

Kolejnym elementem jest świadome korzystanie z limitów kredytowych w rachunku oraz kart płatniczych Produkty te mogą być użyteczne jeśli traktuje się je jako narzędzie płatności, a nie źródło długoterminowego finansowania Wysokie oprocentowanie zadłużenia na karcie kredytowej sprawia że dług rośnie bardzo szybko co w krótkim czasie może doprowadzić do przeciążenia budżetu Stała kontrola sald i unikanie wykorzystywania pełnego dostępnego limitu to prosty sposób na ograniczenie ryzyka

Duże znaczenie ma także budowanie poduszki finansowej Nawet niewielkie oszczędności odkładane regularnie mogą stworzyć bufor który ochroni przed koniecznością zaciągania kosztownych pożyczek w momencie niespodziewanych wydatków Poduszka finansowa jest jednym z najskuteczniejszych narzędzi prewencji nadmiernego zadłużenia ponieważ pozwala absorbować szoki bez sięgania po dodatkowe kredyty

Ważne jest również aby zachować ostrożność przy podpisywaniu nowych umów Staranne czytanie dokumentów sprawdzanie wysokości RRSO oraz wszystkich opłat dodatkowych pomaga uniknąć niekorzystnych rozwiązań Jeżeli jakikolwiek zapis w umowie budzi wątpliwości warto skonsultować go z doradcą lub niezależnym ekspertem szczególnie gdy chodzi o zobowiązania na wysokie kwoty lub na bardzo długi okres

Ostatnim ale bardzo istotnym elementem jest gotowość do szybkiej reakcji na pierwsze oznaki problemów Jeżeli pojawiają się trudności ze spłatą rat nie należy ich ignorować Zdecydowanie lepiej jest jak najszybciej skontaktować się z bankiem lub doradcą i poszukać rozwiązań które odciążą budżet na przykład zmiany harmonogramu lub konsolidacji niż czekać aż sytuacja doprowadzi do utraty płynności i działań windykacyjnych

Ryzyko nadmiernego zadłużenia a oferta Piggybox

Misją serwisu Piggybox jest wspieranie klientów w bezpiecznym korzystaniu z produktów finansowych oraz minimalizowaniu ryzyka nadmiernego zadłużenia Obejmuje to zarówno pomoc w wyborze odpowiedniego finansowania jak i działania naprawcze na przykład analizę możliwości konsolidacji istniejących zobowiązań Dzięki specjalistycznej wiedzy i doświadczeniu doradców możliwe jest dopasowanie rozwiązań do indywidualnej sytuacji klienta

W praktyce współpraca z Piggybox rozpoczyna się od szczegółowego przeglądu aktualnych kredytów i pożyczek oceniane są warunki umów wysokość rat oraz całkowite koszty poszczególnych zobowiązań Na tej podstawie powstaje mapa zadłużenia która jasno pokazuje w jakim stopniu obecne zobowiązania obciążają domowy budżet oraz jakie jest ryzyko nadmiernego zadłużenia w perspektywie kolejnych miesięcy i lat

Następnie doradca przedstawia możliwe scenariusze działania mogą to być propozycje konsolidacji części lub całości zobowiązań wybór innej formy finansowania albo wprowadzenie konkretnych zmian w strukturze wydatków domowych Klient otrzymuje nie tylko zestawienie ofert ale przede wszystkim wyjaśnienie jakie będą skutki finansowe każdego z wariantów w tym wpływ na relację rat do dochodu oraz na poziom bezpieczeństwa finansowego

Istotnym elementem współpracy jest również wsparcie na etapie formalności Doradcy pomagają w kompletowaniu dokumentów, wyjaśniają zapisy umów i aneksów oraz monitorują przebieg procesu kredytowego Dzięki temu klient może skoncentrować się na podejmowaniu decyzji świadomie a nie na technicznych aspektach współpracy z bankami To znacząco ułatwia przeprowadzenie działań ograniczających ryzyko nadmiernego zadłużenia bez zbędnego stresu

Oferta Piggybox obejmuje także treści edukacyjne publikowane na blogu serwisu w tym definicje pojęć ze słownika kredytowego takich jak ryzyko nadmiernego zadłużenia W połączeniu z indywidualnym doradztwem pozwala to budować solidne podstawy zdrowych finansów osobistych Zrozumienie ryzyka oraz dostępnych narzędzi zarządzania zadłużeniem jest pierwszym krokiem do tego aby kredyt był wsparciem w realizacji celów a nie źródłem poważnych problemów

Poczuj kontrolę nad Swoimi zobowiązaniami finansowymi

Sprawdź, ile możesz zaoszczędzić dzięki nadpłatom i skróć czas spłaty swojego kredytu. Skorzystaj z kalkulatora i podejmij świadomą decyzję finansową już teraz!

Sprawdź kalkulator nadpłat

FAQ, ryzyko nadmiernego zadłużenia i konsolidacja kredytów

Jak samodzielnie sprawdzić czy grozi mi nadmierne zadłużenie

Podstawowym krokiem jest zsumowanie wszystkich miesięcznych rat kredytów pożyczek oraz minimalnych spłat kart kredytowych Następnie należy porównać tę kwotę z dochodem netto Jeśli raty przekraczają około 40 procent dochodu lub ich regulowanie powoduje rezygnację z podstawowych wydatków życiowych można mówić o podwyższonym ryzyku nadmiernego zadłużenia Warto też regularnie monitorować historię kredytową w BIK aby zawczasu wychwycić pierwsze opóźnienia

Czy konsolidacja zawsze obniża ryzyko nadmiernego zadłużenia

Konsolidacja może obniżyć ryzyko nadmiernego zadłużenia pod warunkiem że jest dobrze zaplanowana i nie prowadzi do dalszego zwiększania zobowiązań Nowy kredyt powinien mieć ratę wyraźnie niższą niż suma dotychczasowych rat a uzyskana w ten sposób nadwyżka w budżecie powinna zostać przeznaczona na budowanie rezerwy finansowej a nie na nowe zakupy na kredyt Dlatego kluczowe jest porównanie całkowitych kosztów oraz skorzystanie z pomocy doradcy który oceni czy konsolidacja jest w danym przypadku uzasadniona

Jakie dokumenty są potrzebne aby ocenić moje ryzyko zadłużenia

Do rzetelnej oceny ryzyka nadmiernego zadłużenia potrzebne są przede wszystkim umowy kredytowe harmonogramy spłat oraz aktualne informacje o saldach zadłużenia w poszczególnych bankach lub instytucjach pożyczkowych Przydatne są również dokumenty potwierdzające dochód, zaświadczenia o zatrudnieniu wyciągi z konta, a w przypadku działalności gospodarczej zestawienia księgowe Im pełniejszy obraz sytuacji finansowej tym dokładniejsza może być analiza i propozycje rozwiązań

Czy niewielkie opóźnienia w spłacie rat oznaczają już nadmierne zadłużenie

Pojedyncze krótkie opóźnienia nie muszą oznaczać nadmiernego zadłużenia mogą jednak być sygnałem że budżet jest zbyt napięty Jeśli spóźnienia powtarzają się regularnie a na ich pokrycie trzeba korzystać z dodatkowych pożyczek sytuacja może szybko się pogorszyć Warto wtedy przeanalizować swoje finanse z doradcą i rozważyć na przykład zmianę harmonogramu spłaty lub konsolidację zadłużenia zanim problem stanie się poważniejszy

Czy w czasie rosnących stóp procentowych ryzyko nadmiernego zadłużenia jest większe

Wzrost stóp procentowych oznacza wyższe oprocentowanie kredytów ze zmienną stopą a co za tym idzie wyższe raty W efekcie relacja rat do dochodu może się pogorszyć nawet jeśli klient nie zaciąga nowych zobowiązań Dlatego w okresie podwyżek stóp warto szczególnie uważnie monitorować swój budżet rozważyć nadpłacanie droższych kredytów jeśli to możliwe a w niektórych przypadkach także konsolidację zadłużenia w celu wydłużenia okresu spłaty i obniżenia miesięcznego obciążenia