Odsetki umowne to jedno z kluczowych pojęć przy podpisywaniu umowy kredytowej, od ich wysokości zależy koszt Twojego zadłużenia, tempo spłaty i realne ryzyko nadmiernego obciążenia domowego budżetu, dlatego warto dokładnie wiedzieć czym są i jak są liczone

Що ви дізнаєтеся зі статті?

• Czym są odsetki umowne i czym różnią się od odsetek maksymalnych oraz ustawowych
• Jak bank wylicza oprocentowanie kredytu w oparciu o marżę i stawkę referencyjną
• W jaki sposób odsetki umowne wpływają na całkowity koszt kredytu i wysokość rat
• Kiedy bank może naliczać odsetki karne i jak się przed nimi uchronić
• Na co zwrócić uwagę w umowie kredytu przy negocjowaniu oprocentowania
• Jak odsetki umowne działają przy konsolidacji zadłużenia i refinansowaniu

Odsetki umowne, podstawowa definicja i miejsce w umowie kredytu

Odsetki umowne to określona w umowie kredytowej lub pożyczki cena za korzystanie z kapitału przez oznaczony czas, stanowią główne wynagrodzenie banku lub firmy pożyczkowej za oddanie Ci do dyspozycji środków finansowych. W praktyce są to procentowo wyrażone koszty, które doliczane są do pożyczonej kwoty zgodnie z harmonogramem spłaty, miesięcznie lub w innych ustalonych okresach rozliczeniowych.

Odsetki umowne różnią się od odsetek ustawowych oraz odsetek maksymalnych, o których mówi Kodeks cywilny, ponieważ powstają przede wszystkim z woli stron, a nie bezpośrednio z ustawy. Ustawodawca nie narzuca ich konkretnej wysokości, ale wyznacza górną granicę, która chroni konsumenta przed nadmiernym obciążeniem. Ta granica to tzw. odsetki maksymalne, czyli najwyższa dopuszczalna wysokość odsetek umownych, jaką wierzyciel może zażądać za korzystanie z kapitału. W efekcie możesz negocjować wysokość oprocentowania, ale nie może ono przekroczyć poziomu przewidzianego w przepisach.

W kontekście produktów dostępnych na platformie Piggybox odsetki umowne są jednym z głównych elementów, które analizuje doradca kredytowy. Przy konsolidacji zadłużenia lub szukaniu tańszego finansowania kluczowe znaczenie ma porównanie aktualnie płaconych odsetek umownych z warunkami, które można uzyskać w nowej ofercie banku. Nawet pozornie niewielka różnica w oprocentowaniu może przy wysokim zadłużeniu oznaczać oszczędności sięgające kilku lub kilkunastu tysięcy złotych, rozłożone na okres spłaty.

W zapisach umowy kredytowej odsetki umowne pojawiają się pod postacią oprocentowania nominalnego, które jest wyrażone w skali roku. Właśnie ta wartość decyduje o tym, jaką część każdej raty stanowią odsetki, a jaką część stanowi spłata kapitału. Oprocentowanie może być stałe lub zmienne, może być ustalone w oparciu o stawkę referencyjną plus marżę banku, a także może zawierać dodatkowe warunki dotyczące zmiany jego wysokości w trakcie trwania umowy.

Warto podkreślić, że odsetki umowne naliczane są tylko od kwoty kapitału pozostającej do spłaty. Wraz z każdą kolejną ratą zmniejsza się saldo długu, a więc również podstawa do naliczania odsetek. W przypadku rat równych początkowo proporcja odsetek do kapitału jest wysoka, później wraz z upływem czasu ulega odwróceniu, co powoduje że większa część raty trafia na spłatę samego długu.

Rodzaje odsetek umownych i ich związek z przepisami

W obrocie konsumenckim wyróżnia się kilka zasadniczych rodzajów odsetek, wśród których centralną rolę odgrywają właśnie odsetki umowne. Pierwszym rodzajem są odsetki kapitałowe, czyli wynagrodzenie wierzyciela za korzystanie z udostępnionego kapitału. To one są wskazywane na pierwszym planie w umowie kredytu gotówkowego czy hipotecznego, określając ile procent w skali roku zapłacisz za pożyczenie pieniędzy. Są one następnie dzielone na oprocentowanie stałe lub zmienne, w zależności od konstrukcji oferty.

Obok odsetek kapitałowych funkcjonują odsetki za opóźnienie, określane często jako odsetki karne. Choć mają inne zadanie niż klasyczne odsetki umowne, również wynikają z uzgodnień stron, ale ich wysokość musi respektować limity przewidziane w Kodeksie cywilnym. Stosowane są wtedy, gdy kredytobiorca nie spłaca zobowiązania zgodnie z harmonogramem, a bank ma prawo naliczać podwyższone koszty związane z nieterminowością. Z perspektywy osoby zadłużonej, odsetki karne są jednym z najpoważniejszych czynników przyspieszających narastanie problemów finansowych.

Odsetki ustawowe to natomiast odsetki przewidziane bezpośrednio przez prawo, stosowane wtedy gdy strony nie określiły w umowie innych zasad lub gdy dochodzi do szczególnych sytuacji, na przykład w sporach sądowych. Pełnią one funkcję uzupełniającą, a ich wysokość jest powiązana ze stopą referencyjną Narodowego Banku Polskiego. W relacjach pomiędzy klientem a bankiem mają mniejsze znaczenie niż odsetki umowne, ale nadal stanowią ważny punkt odniesienia przy ocenie zgodności warunków umowy z przepisami o ochronie konsumenta.

Istnieją także odsetki maksymalne, które pełnią rolę swoistego bezpiecznika. Prawo określa górny limit wysokości odsetek umownych, który ma zapobiegać nadmiernemu wykorzystywaniu słabszej pozycji negocjacyjnej klienta. Jeżeli w umowie zostałoby wpisane oprocentowanie wyższe niż dopuszczalne odsetki maksymalne, odpowiednie postanowienie nie wywołuje skutków prawnych w zakresie przekraczającym ustawowy limit. Innymi słowy nawet jeżeli podpisałeś taką umowę, wierzyciel nie może skutecznie dochodzić od Ciebie odsetek wyższych niż zezwala ustawa.

Profesjonalny doradca kredytowy powinien każdorazowo sprawdzać, czy warunki oprocentowania są nie tylko atrakcyjne rynkowo, ale także zgodne z aktualnymi przepisami. Na platformie Piggybox analizujemy nie tylko nominalne stawki odsetek, lecz także konstrukcję całego kosztu kredytu, zgodność z ustawą o kredycie konsumenckim oraz wszelkie klauzule, które mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo finansowe klienta w długim okresie. To szczególnie istotne w przypadku osób już zadłużonych, które chcą uporządkować swoje zobowiązania i uniknąć spirali kosztów wynikających z wysokich odsetek karnych i dodatkowych opłat.

Odsetki umowne a oprocentowanie nominalne i RRSO

Choć w języku potocznym terminy odsetki umowne i oprocentowanie kredytu bywają używane zamiennie, z technicznego punktu widzenia są to pojęcia powiązane, ale nieidentyczne. Oprocentowanie nominalne wyrażone w procentach w skali roku jest finansowym odpowiednikiem stawki, według której naliczane są odsetki umowne. Bank stosuje tę stawkę do aktualnego salda zadłużenia, dzieli ją przez odpowiednią liczbę dni w roku oraz dni w okresie rozliczeniowym i na tej podstawie oblicza wysokość odsetek przypadających na daną ratę.

W umowach kredytowych znajdziesz także wskaźnik RRSO, czyli rzeczywistą roczną stopę oprocentowania, który obejmuje nie tylko odsetki umowne, ale również pozostałe koszty kredytu, takie jak prowizje, opłaty przygotowawcze, obowiązkowe ubezpieczenia, opłaty za rozpatrzenie wniosku czy prowadzenie rachunku technicznego. RRSO ma pokazać pełen koszt finansowania w ujęciu rocznym, dzięki czemu możliwe jest rzetelne porównanie różnych ofert, nawet jeżeli różnią się one strukturą opłat.

Warto pamiętać, że niskie oprocentowanie nominalne nie zawsze oznacza tani kredyt. Jeżeli instytucja finansowa stosuje rozbudowany katalog dodatkowych opłat, całkowity koszt zadłużenia może okazać się wysoki pomimo atrakcyjnie wyglądających odsetek umownych. Dlatego przy analizie ofert nie należy ograniczać się do jednego parametru, lecz zestawiać oprocentowanie z całkowitym kosztem kredytu oraz z harmonogramem spłaty. Dopiero takie kompleksowe podejście umożliwia realistyczną ocenę, czy dana oferta jest dla Ciebie korzystna.

Na rynku funkcjonują także promocje z okresowym obniżeniem oprocentowania lub czasowym zwolnieniem z części kosztów. Przykładem są kredyty, w których przez kilka pierwszych miesięcy obowiązuje preferencyjna wysokość odsetek, a następnie następuje powrót do standardowej stawki wynikającej z marży i stopy referencyjnej. Takie rozwiązania wymagają szczególnie uważnej analizy, ponieważ atrakcyjne warunki początkowe mogą zostać później zrekompensowane wyższym kosztem w kolejnych latach.

W codziennej pracy Piggybox zwraca szczególną uwagę na odróżnienie oprocentowania nominalnego od rzeczywistego kosztu zadłużenia. Przy konsolidacji kredytów ważne jest nie tylko uzyskanie niższych odsetek umownych, ale także uporządkowanie struktury całego zadłużenia, zmniejszenie łącznego miesięcznego obciążenia budżetu i zapewnienie przewidywalności rat w długim okresie. Dopiero połączenie tych elementów pozwala mówić o realnym obniżeniu kosztów finansowania, a nie jedynie o kosmetycznych zmianach parametrów.

Stałe i zmienne odsetki umowne, stawki referencyjne i marża banku

Odsetki umowne mogą być ustalone jako stałe lub zmienne, co bezpośrednio wpływa na ryzyko kredytowe po stronie klienta. Oprocentowanie stałe oznacza, że przez określony w umowie czas wysokość odsetek nie zmieni się, niezależnie od wahań stóp procentowych na rynku. Rozwiązanie to zapewnia przewidywalność rat i ułatwia planowanie domowego budżetu, szczególnie w okresach niepewności gospodarczej. W Polsce coraz częściej stosuje się je w kredytach hipotecznych, choć najczęściej w ograniczonym czasie na przykład przez pierwsze pięć lat.

Oprocentowanie zmienne jest powiązane z określoną stawką referencyjną na przykład WIBOR, WIRON lub innym wskaźnikiem oraz z ustaloną w umowie marżą banku. Marża jest stałą częścią oprocentowania i stanowi wynagrodzenie instytucji finansowej, natomiast stawka referencyjna odzwierciedla koszt pieniądza na rynku międzybankowym i zmienia się w czasie w zależności od decyzji banku centralnego oraz sytuacji makroekonomicznej. Odsetki umowne są w tym wariancie sumą marży i aktualnej wartości wskaźnika referencyjnego.

Taka konstrukcja sprawia, że ryzyko zmian wysokości rat spoczywa głównie na kredytobiorcy. Jeżeli stopy procentowe rosną, wzrasta również stawka referencyjna, a wraz z nią odsetki umowne i miesięczna rata. W sytuacji odwrotnej, gdy stopy procentowe spadają, korzyści z niższego kosztu finansowania przechodzą na klienta, który płaci mniej za korzystanie z kapitału. Ta zmienność jest kluczowym czynnikiem przy podejmowaniu decyzji o długoletnich zobowiązaniach, szczególnie w segmencie kredytów mieszkaniowych.

Profesjonalne doradztwo kredytowe polega między innymi na ocenie, czy w danej sytuacji życiowej oraz przy określonej skłonności do ryzyka bardziej odpowiednie są odsetki stałe czy zmienne. Dla części klientów istotniejsza będzie maksymalna przewidywalność obciążeń, inni będą gotowi zaakceptować pewną niepewność w zamian za początkowo niższe oprocentowanie. W Piggybox analizujemy nie tylko bieżący poziom stóp procentowych, ale także możliwe scenariusze ich zmian, wpływ na budżet domowy oraz elastyczność oferty w przypadku wcześniejszej spłaty lub przyszłej konsolidacji.

W tym miejscu warto wspomnieć także o roli wskaźników referencyjnych, które w ostatnich latach przeszły istotną transformację. Zmiany w sposobie wyznaczania stawek mają na celu zwiększenie ich przejrzystości i odporności na manipulacje, co z perspektywy kredytobiorcy oznacza bardziej wiarygodne i stabilne podstawy do naliczania odsetek umownych. Jednocześnie wymaga to od klientów większej świadomości, z jakim dokładnie wskaźnikiem powiązana jest ich umowa i jakie są zasady jego aktualizacji.

Знайдіть ідеальний кредит для своїх потреб

Ознайомтеся з нашими привабливими кредитними пропозиціями з відсотковими ставками від 7,2% на рік. Ми допоможемо вам обрати найкраще рішення та проведемо вас через весь процес швидко та безпечно.

Переглянути кредитні пропозиції

Jak odsetki umowne wpływają na koszt kredytu i wysokość rat

Odsetki umowne są jednym z najważniejszych czynników decydujących o tym, ile faktycznie zapłacisz za kredyt w całym okresie jego trwania. Im wyższe oprocentowanie, tym większa część każdej raty stanowi wynagrodzenie dla banku, a mniejsza część przeznaczana jest na spłatę kapitału. W efekcie spłata zadłużenia trwa dłużej, a łączny koszt finansowania rośnie. Różnica kilku punktów procentowych w oprocentowaniu może przełożyć się na dziesiątki tysięcy złotych przy większym kredycie i długim okresie spłaty.

W przypadku rat równych odsetki umowne są na początku relatywnie wysokie i stopniowo maleją wraz z upływem czasu. Wynika to z faktu, że saldo zadłużenia jest na początku najwyższe, więc podstawą naliczenia jest większa kwota. W kolejnych latach coraz większy udział w racie stanowi spłata kapitału. Przy ratach malejących mechanizm jest inny, ponieważ każda kolejna rata zawiera stałą część kapitałową oraz zmniejszającą się część odsetkową, mimo wszystko całkowity koszt odsetek w takim wariancie bywa niższy niż w systemie rat równych, choć kosztem wyższego obciążenia budżetu na początku.

Znaczenie ma również długość okresu kredytowania. Im dłużej korzystasz z kapitału, tym dłużej naliczane są odsetki umowne, dlatego wydłużenie spłaty choć obniża wysokość pojedynczej raty, zwykle prowadzi do wzrostu łącznego kosztu kredytu. Ta zależność jest szczególnie widoczna przy konsolidacji zobowiązań, gdzie częstą praktyką jest rozłożenie spłaty na dłuższy okres, aby uzyskać niższą miesięczną ratę. Rolą doradcy jest pokazanie klientowi nie tylko korzyści w postaci odciążenia budżetu, ale także konsekwencji w postaci większej sumy odsetek naliczonych w całym okresie.

Odsetki umowne są także bezpośrednio związane z możliwościami wcześniejszej spłaty kredytu. Jeżeli zdecydujesz się uregulować zobowiązanie przed terminem, bank ma obowiązek odpowiednio obniżyć należne koszty, w tym część odsetek przypadającą na skrócony okres korzystania z kapitału. W wielu przypadkach wcześniejsza spłata, lub przynajmniej nadpłacanie kredytu, pozwala istotnie zmniejszyć łączny koszt odsetkowy, ponieważ szybciej redukujesz saldo długu, od którego naliczane są odsetki umowne.

W prognozowaniu kosztów szczególnie pomocne są profesjonalne kalkulatory kredytowe, które pozwalają zasymulować wpływ zmiany oprocentowania, okresu spłaty czy rodzaju rat na całkowitą sumę do zapłaty. Na podstawie takich symulacji doradcy Piggybox mogą zaproponować rozwiązania optymalizujące łączny koszt zadłużenia, przy jednoczesnym zachowaniu bezpiecznego poziomu miesięcznych obciążeń. Odpowiednio dobrana konstrukcja odsetek umownych i harmonogramu spłaty stanowi fundament stabilnego planu redukcji zadłużenia.

Odsetki umowne przy opóźnieniach w spłacie i w procesie windykacji

Szczególnie istotnym zagadnieniem są odsetki umowne w sytuacji, gdy kredytobiorca nie wywiązuje się terminowo ze swoich zobowiązań. W momencie powstania opóźnienia bank może zacząć naliczać odsetki za opóźnienie, często nazywane odsetkami karnymi. Ich wysokość jest z reguły wyższa od standardowych odsetek umownych, lecz musi mieścić się w granicach określonych w przepisach o odsetkach maksymalnych. Celem odsetek za opóźnienie jest zrekompensowanie wierzycielowi dodatkowego ryzyka i kosztów związanych z nieterminową spłatą.

Odsetki karne naliczane są od przeterminowanej części zadłużenia i powiększają kwotę do spłaty, co przy dłuższym opóźnieniu może prowadzić do gwałtownego wzrostu salda zadłużenia. Jeżeli dodatkowo dochodzą inne opłaty windykacyjne, opłaty za wysyłkę monitów i wezwań do zapłaty, sytuacja klienta może szybko się skomplikować. Dlatego niezwykle ważne jest reagowanie od razu po pojawieniu się problemów z płynnością, zanim koszty dodatkowe zaczną się kumulować.

W praktyce banki często stosują różne etapy postępowania, począwszy od łagodnych przypomnień, poprzez restrukturyzację, aż po wypowiedzenie umowy i skierowanie sprawy na drogę sądową. Na każdym z tych etapów odsetki umowne, a zwłaszcza odsetki za opóźnienie, odgrywają kluczową rolę w ustalaniu wysokości zadłużenia. Z perspektywy klienta każdy kolejny miesiąc zwłoki oznacza narastanie kosztów, co może utrudnić późniejsze odzyskanie stabilności finansowej.

Rozwiązaniem często wybieranym przez osoby, które mają kilka niespłaconych zobowiązań, jest konsolidacja zadłużenia z pomocą wyspecjalizowanego doradcy. Polega ona na połączeniu wielu kredytów i pożyczek w jedno nowe zobowiązanie, zwykle z niższymi odsetkami umownymi oraz z nowym harmonogramem spłaty, bardziej dostosowanym do aktualnych możliwości finansowych. W efekcie możliwe jest zatrzymanie narastania kosztów związanych z odsetkami karnymi i uporządkowanie relacji z wierzycielami.

Eksperci Piggybox pomagają przeanalizować strukturę zadłużenia, wyodrębnić część odsetkową i opłatową oraz zaproponować rozwiązania prowadzące do obniżenia bieżących obciążeń, przy jednoczesnym ograniczeniu łącznych kosztów w perspektywie kilku lat. Kluczowe jest tu zrozumienie, w jaki sposób odsetki umowne i karne wpływają na saldo długu oraz jak zmiana formy finansowania może tę dynamikę zmodyfikować na korzyść klienta.

Odsetki umowne a konsolidacja kredytów i refinansowanie

Dla wielu klientów jednym z głównych powodów sięgania po konsolidację kredytów jest chęć obniżenia odsetek umownych i tym samym zmniejszenia miesięcznego obciążenia budżetu. Konsolidacja polega na zaciągnięciu nowego kredytu, którym spłacane są istniejące zobowiązania, takie jak kredyty gotówkowe, karty kredytowe, limity w rachunku czy pożyczki ratalne. W nowej umowie stosowane jest jedno, z reguły niższe oprocentowanie, co ułatwia kontrolę nad finansami i pozwala uniknąć kumulacji kosztów typowych dla wielu rozproszonych zobowiązań.

Refinansowanie kredytu to natomiast przeniesienie istniejącego zobowiązania do innego banku, który oferuje korzystniejsze warunki odsetkowe. Ma ono sens wtedy, gdy nowa oferta zapewnia wyraźnie niższe oprocentowanie lub lepszą konstrukcję kosztów, a jednocześnie koszty związane z wcześniejszą spłatą starego kredytu oraz uruchomieniem nowego zobowiązania nie zniwelują potencjalnych korzyści. W obu przypadkach kluczowa jest precyzyjna analiza odsetek umownych zarówno w aktualnej, jak i w proponowanej umowie.

Przy ocenie opłacalności konsolidacji doradcy Piggybox biorą pod uwagę nie tylko nominalne oprocentowanie, lecz także całkowity koszt odsetkowy w całym okresie trwania nowego kredytu. Może się zdarzyć, że konsolidacja z niższą miesięczną ratą, ale znacznie wydłużonym okresem spłaty spowoduje, iż łączna kwota zapłaconych odsetek będzie wyższa niż w przypadku pozostania przy dotychczasowych umowach. Z tego powodu każda decyzja wymaga indywidualnych symulacji i zestawienia różnych wariantów, które pomagają klientowi świadomie wybrać optymalną strategię.

Znaczenie ma również to, czy nowe odsetki umowne będą miały charakter stały czy zmienny, jakie są prognozy dotyczące stóp procentowych oraz jak wrażliwy na zmianę raty jest budżet domowy. Klient, który raz doświadczył problemów ze spłatą, zwykle oczekuje większej stabilności, nawet jeżeli wiąże się to z nieco wyższym kosztem początkowym. Zadaniem eksperta jest zaproponowanie takiej konfiguracji, która równoważy bezpieczeństwo i efektywność kosztową, a jednocześnie pozostawia pewien margines elastyczności na przyszłość.

Świadome zarządzanie odsetkami umownymi w długim okresie pozwala nie tylko obniżyć koszt finansowania, ale także budować lepszą historię kredytową. Terminowa spłata kredytu konsolidacyjnego, nawet o umiarkowanie wyższym oprocentowaniu, może być dla banków sygnałem odpowiedzialnego podejścia do zobowiązań, co w przyszłości przełoży się na dostęp do bardziej atrakcyjnych ofert z niższymi odsetkami i korzystniejszymi warunkami ogólnymi.

Відчуйте контроль над своїми фінансовими зобов'язаннями

Дізнайтеся, скільки ви можете заощадити на переплатах та скоротити термін погашення кредиту. Скористайтеся калькулятором та прийміть зважене фінансове рішення вже зараз!

Перевірте калькулятор переплат

FAQ, najczęstsze pytania o odsetki umowne

Czy odsetki umowne można negocjować z bankiem

Zakres negocjacji zależy od polityki konkretnego banku, rodzaju produktu oraz Twojej sytuacji finansowej i historii kredytowej. Najczęściej możliwe jest negocjowanie marży, a nie całego oprocentowania, szczególnie przy wyższych kwotach lub dodatkowych zabezpieczeniach jak wkład własny, ubezpieczenie czy relacja z bankiem jako stałym klientem. Warto porównywać oferty wielu instytucji i korzystać ze wsparcia doradcy, który zna realny poziom stawek na rynku.

Czym różnią się odsetki umowne od odsetek ustawowych

Odsetki umowne wynikają bezpośrednio z umowy zawartej pomiędzy stronami, są powiązane z konkretnym produktem finansowym i ustalane z uwzględnieniem ograniczeń dotyczących odsetek maksymalnych. Odsetki ustawowe określa prawo, w szczególności Kodeks cywilny, i stosowane są wtedy, gdy strony nie ustaliły innych zasad lub w określonych sytuacjach np. przy opóźnieniu w spełnieniu świadczenia pieniężnego poza umowami kredytowymi. W typowym kredycie konsumenckim najważniejsze znaczenie mają odsetki umowne.

Czy konsolidacja kredytów zawsze obniża odsetki umowne

Konsolidacja często prowadzi do obniżenia nominalnego oprocentowania, ale nie jest to regułą, wszystko zależy od warunków nowej umowy. Nawet przy niższych odsetkach miesięczna rata może być mniejsza dzięki wydłużeniu okresu spłaty, co jednocześnie zwiększa łączną sumę zapłaconych odsetek. Dlatego przed podjęciem decyzji konieczne jest porównanie całkowitego kosztu zadłużenia przed i po konsolidacji, najlepiej z pomocą wyspecjalizowanego doradcy kredytowego.

Czy bank może dowolnie podnosić odsetki umowne w trakcie trwania umowy

Nie, bank musi działać w granicach określonych w umowie oraz w przepisach prawa bankowego i ustawy o kredycie konsumenckim. Jeżeli oprocentowanie jest zmienne, jego zmiana powinna wynikać z obiektywnych kryteriów na przykład z aktualizacji stawki referencyjnej, a nie z jednostronnej decyzji banku bez podstaw. Wszelkie zasady zmiany oprocentowania muszą być jasno opisane w dokumentacji kredytowej, a klient powinien móc zweryfikować, czy podwyżka jest zgodna z przyjętym wzorem.

Co zrobić gdy odsetki umowne stały się zbyt wysokie dla mojego budżetu

Najgorszym rozwiązaniem jest bierne czekanie aż zadłużenie narosnie o kolejne odsetki karne i opłaty. W pierwszej kolejności warto skontaktować się z bankiem w celu ustalenia możliwości restrukturyzacji, wydłużenia okresu spłaty lub czasowego zawieszenia części rat. Równolegle dobrze jest skonsultować się z niezależnym doradcą który oceni, czy możliwe jest konsolidowanie zobowiązań lub refinansowanie kredytu na korzystniejszych warunkach, co pozwoli obniżyć łączne miesięczne obciążenia i odzyskać kontrolę nad finansami.