Możliwość czasowego zawieszenia spłaty rat kredytu dla wielu osób staje się realną szansą na odzyskanie równowagi w domowym budżecie. Warto jednak dokładnie rozumieć na czym polega zawieszenie rat jakie niesie skutki prawne i finansowe oraz kiedy jest rzeczywiście opłacalne a kiedy lepiej sięgnąć po konsolidację lub inne formy restrukturyzacji zadłużenia.

Czego dowiesz się z artykułu?

• Na czym dokładnie polega zawieszenie rat kredytu i jakie są jego rodzaje
• Jakie skutki finansowe i prawne ma skorzystanie z zawieszenia rat dla kredytobiorcy
• Kiedy zawieszenie rat może być korzystne a kiedy staje się pułapką zadłużenia
• Jak zawieszenie rat wpływa na historię kredytową i scoring w BIK
• Jakie są różnice między zawieszeniem rat a kredytem konsolidacyjnym
• Jak krok po kroku złożyć wniosek o zawieszenie rat w banku
• W jaki sposób doradca kredytowy Piggybox może pomóc w podjęciu właściwej decyzji

Definicja zawieszenia rat kredytu

Zawieszenie rat to rozwiązanie oferowane przez bank lub ustawodawcę które polega na czasowym wstrzymaniu obowiązku spłaty rat kredytu w całości lub w części. W praktyce oznacza to że przez określony czas kredytobiorca nie opłaca standardowych rat kapitałowo odsetkowych lub opłaca jedynie część odsetkową natomiast umowa kredytowa nadal obowiązuje a zadłużenie nie zostaje umorzone.

Zawieszenie rat bywa nazywane także przerwą w spłacie kredytu karencją w spłacie lub w przypadku rozwiązań ustawowych wakacjami kredytowymi. W każdym z tych wariantów kluczowe znaczenie mają szczegółowe warunki oferty banku określone w umowie lub aneksie do umowy. Z perspektywy kredytobiorcy jest to instrument który ma zapewnić chwilową ulgę w sytuacji przejściowych trudności finansowych takich jak utrata pracy nagły spadek dochodów czy nadzwyczajne wydatki zdrowotne lub rodzinne.

Ważne jest aby zrozumieć że zawieszenie rat nie jest formą darowania długu. Niespłacone w okresie zawieszenia kwoty zostają rozłożone na późniejsze raty wydłużają okres kredytowania lub powodują wzrost wysokości przyszłych rat. Z reguły oznacza to wyższy łączny koszt kredytu w całym okresie jego spłaty dlatego decyzja o skorzystaniu z takiej opcji powinna być poprzedzona rzetelną analizą porównywalną z decyzją o zaciągnięciu nowego zobowiązania.

Jako firma specjalizująca się w doradztwie i konsolidacji zadłużenia Piggybox zwraca szczególną uwagę na długoterminowe konsekwencje zawieszenia rat. Dla części klientów jest to konieczna i racjonalna forma czasowego odciążenia domowego budżetu dla innych natomiast optymalnym rozwiązaniem staje się kredyt konsolidacyjny który pozwala trwale obniżyć miesięczne zobowiązania zamiast jedynie odsunąć problem w czasie.

Rodzaje zawieszenia rat i ich mechanika

Zawieszenie rat może przyjmować kilka różnych form dlatego przy analizie oferty banku kluczowe jest zrozumienie jak dokładnie będzie wyglądało rozliczenie okresu przerwy w spłacie. Różnice te wpływają zarówno na przyszłą wysokość rat jak i na całkowity koszt kredytu oraz elastyczność domowego budżetu w kolejnych latach.

Najczęściej spotykane są trzy główne modele zawieszenia rat kredytu. Pierwszy z nich to całkowite zawieszenie spłaty rat kapitałowo odsetkowych w tym wariancie klient w danym okresie nie dokonuje żadnych płatności na rzecz banku. Niespłacone raty są następnie doliczane do pozostałego kapitału kredytu co skutkuje podwyższeniem rat po zakończeniu okresu zawieszenia lub przedłużeniem okresu kredytowania. Drugi model obejmuje zawieszenie spłaty wyłącznie kapitału przy jednoczesnej konieczności regulowania części odsetkowej. Trzeci model który pojawia się zwłaszcza przy rozwiązaniach ustawowych to częściowe odroczenie rat z określonym limitem liczby miesięcy w którym kredytobiorca może skorzystać z przerwy w spłacie.

W szczególnej grupie znajdują się ustawowe wakacje kredytowe czyli narzędzie stworzone w odpowiedzi na określoną sytuację gospodarczą. Charakteryzuje je to że uprawnienie do skorzystania z przerwy w spłacie wynika bezpośrednio z przepisów prawa a nie z samej umowy kredytu. Kredytobiorca który spełnia warunki ustawowe może jednostronnie wystąpić o zawieszenie rat a bank ma obowiązek zastosować się do tego żądania. Mechanizm rozliczenia zazwyczaj sprowadza się do wydłużenia okresu kredytowania bez naliczania dodatkowych opłat poza standardowymi odsetkami w całym okresie kredytu.

Odrębny charakter mają indywidualne porozumienia restrukturyzacyjne zawierane z bankiem w przypadku pogorszenia się sytuacji finansowej klienta. W takim scenariuszu bank analizuje zdolność spłaty zadłużenia i może zaproponować czasowe zawieszenie rat połączone z innymi modyfikacjami umowy między innymi zmianą harmonogramu spłat częściową konsolidacją wewnątrz danego banku czy przejściową zmianą rodzaju rat z malejących na równe. Wymaga to jednak szczegółowej analizy ekonomicznej zarówno ze strony banku jak i kredytobiorcy który powinien ocenić czy zaproponowane warunki są rzeczywiście bezpieczne i opłacalne.

Kolejny typ rozwiązań to produkty wbudowane bezpośrednio w ofertę kredytową tak zwane prawo do wakacji kredytowych w ramach umowy. W takim przypadku klient już przy podpisywaniu umowy otrzymuje możliwość skorzystania z jednej lub kilku przerw w spłacie po spełnieniu określonych warunków na przykład po upływie roku od uruchomienia kredytu przy braku zaległości i opóźnień. Z perspektywy planowania budżetu domowego taka elastyczność może być wartościowa jednak często wiąże się z nieco wyższą marżą lub dodatkowymi kosztami ukrytymi w konstrukcji produktu.

Skutki finansowe zawieszenia rat dla kredytobiorcy

Najważniejszą kwestią z punktu widzenia odpowiedzialnego zarządzania zadłużeniem są konsekwencje finansowe decyzji o zawieszeniu rat. Naturalną korzyścią jest czasowe podniesienie płynności finansowej gospodarstwa domowego. Kredytobiorca zyskuje kilka miesięcy bez lub z częściowo obniżoną ratą co pozwala na uporządkowanie bieżących wydatków uniknięcie zaległości czynszowych czy uregulowanie innych pilnych zobowiązań. Jest to jednak tylko jedna strona równania druga dotyczy łącznego kosztu kredytu oraz rozłożenia obciążeń w przyszłości.

W okresie zawieszenia rat zazwyczaj nadal naliczane są odsetki od niespłaconego kapitału. Oznacza to że choć miesięczna rata zostaje obniżona lub wynosi zero zadłużenie pozostaje na zbliżonym poziomie lub rośnie ze względu na kapitalizację odsetek. W zależności od konstrukcji umowy bank może rozłożyć ten dodatkowy koszt na przyszłe raty lub wydłużyć okres kredytowania o odpowiednią liczbę miesięcy. W każdym przypadku kredyt trwa dłużej lub jego przyszłe raty stają się wyższe co przekłada się na zwiększenie całkowitej kwoty jaką klient zapłaci bankowi w całym okresie trwania umowy.

Drugim ważnym skutkiem jest ryzyko psychologicznego oddalenia się od świadomości realnego zadłużenia. Zawieszenie rat daje chwilowe poczucie ulgi i poprawy sytuacji choć w rzeczywistości może prowadzić do narastania kosztów odsetkowych. Z doświadczenia ekspertów Piggybox wynika że część kredytobiorców korzystających z zawieszenia rat bez pełnej analizy finansowej po kilku latach mierzy się z wyższym niż zakładanymi obciążeniami a czasem także z koniecznością zaciągnięcia kolejnych zobowiązań aby obsłużyć rosnący dług. Z tego powodu każde zawieszenie rat warto rozpatrywać jako element szerszej strategii zarządzania długiem a nie jedynie jednorazową ulgę.

W kontekście długoterminowym zawieszenie rat wpływa również na zdolność kredytową ocenianą przy kolejnych wnioskach o finansowanie. Banki analizują nie tylko historię terminowych spłat ale także informacje o korzystaniu z narzędzi pomocowych. Choć zgodne z prawem wakacje kredytowe nie są traktowane jak opóźnienie w spłacie mogą być sygnałem że w danym okresie budżet domu był napięty. Z tego względu eksperci kredytowi zalecają przemyślane korzystanie z tej możliwości szczególnie osobom które w przyszłości planują np. kredyt hipoteczny na wyższą kwotę lub finansowanie inwestycji w działalności gospodarczej.

Warto dodać że w niektórych sytuacjach zawieszenie rat bywa korzystniejsze od krótkoterminowych pożyczek konsumpcyjnych które cechują się wyższymi oprocentowaniem i dodatkowymi opłatami. Odpowiednio zaplanowane zawieszenie spłaty przy jednoczesnym ograniczeniu zbędnych wydatków może stanowić rozsądny sposób na przejściowe przeciążenie budżetu. Aby jednak tak było decyzja powinna opierać się na realistycznym planie powrotu do pełnej spłaty oraz analizie alternatywnych rozwiązań takich jak kredyt konsolidacyjny redukcja innych kosztów stałych czy renegocjacja terminów płatności w ramach prowadzonej działalności.

Znajdź kredyt idealnie dopasowany do Twoich potrzeb

Sprawdź nasze atrakcyjne oferty kredytowe z oprocentowaniem już od 7,2% rocznie. Pomagamy w wyborze najlepszego rozwiązania i przeprowadzamy przez cały proces szybko i bezpiecznie.

Zobacz oferty kredytowe

Zawieszenie rat a kredyt konsolidacyjny

Porównanie zawieszenia rat z kredytem konsolidacyjnym jest kluczowe dla zrozumienia które narzędzie lepiej odpowiada na potrzeby konkretnego kredytobiorcy. Zawieszenie rat to rozwiązanie czasowe którego głównym celem jest poprawa płynności w krótkim horyzoncie czasowym. Kredyt konsolidacyjny ma natomiast zmienić strukturę zadłużenia w sposób trwały poprzez połączenie kilku zobowiązań w jedno z reguły z niższą miesięczną ratą i wydłużonym okresem spłaty. O ile zawieszenie rat odracza problem o tyle konsolidacja może go realnie uporządkować pod warunkiem odpowiedniego dopasowania parametrów kredytu.

W praktyce wielu klientów Piggybox rozważa zawieszenie rat jako pierwszy odruch w sytuacji pogorszenia się sytuacji finansowej. Po szczegółowej analizie okazuje się jednak że łączny poziom zobowiązań przekracza bezpieczny udział w dochodach co oznacza że nawet po zakończeniu okresu zawieszenia trudno będzie wrócić do spłaty na dotychczasowym poziomie. W takich okolicznościach lepszą strategią może być konsolidacja połączona z renegocjacją warunków kredytów i rezygnacją z części niekoniecznych produktów dodatkowych takich jak kosztowne ubezpieczenia grupowe lub karty kredytowe z wysokim limitem.

Zawieszenie rat zwykle nie wymaga badania zdolności kredytowej od podstaw bank opiera się na dotychczasowej współpracy i aktualnej ocenie ryzyka. Kredyt konsolidacyjny odwrotnie wymaga pełnej analizy dochodów wydatków oraz historii spłat. Z jednej strony oznacza to większy formalizm z drugiej pozwala realnie dostosować strukturę zadłużenia do aktualnych możliwości finansowych gospodarstwa domowego. W efekcie konsolidacja może stać się długoterminowym rozwiązaniem problemu nadmiernych rat podczas gdy zawieszenie pełni funkcję pomocy doraźnej.

Istotna różnica dotyczy także wpływu na koszt całkowity zobowiązania. Przy zawieszeniu rat wzrost kosztu polega na wydłużeniu okresu spłaty i ewentualnej kapitalizacji odsetek. W przypadku konsolidacji choć okres spłaty również może się wydłużyć pojawia się szansa na obniżenie oprocentowania i ujednolicenie warunków co bywa szczególnie korzystne gdy część dotychczasowych długów ma charakter wysokooprocentowanych pożyczek gotówkowych lub limitów w rachunku. Dlatego właśnie analiza porównawcza obu rozwiązań powinna być przeprowadzona z użyciem szczegółowych symulacji co jest standardem pracy doradców kredytowych Piggybox.

Podsumowując zawieszenie rat warto traktować jako narzędzie do chwilowego odciążenia budżetu natomiast kredyt konsolidacyjny jako sposób na trwałe uporządkowanie struktury zadłużenia. W wielu przypadkach optymalną strategią jest połączenie obu rozwiązań w przemyślany sposób na przykład skorzystanie z krótkiej przerwy w spłacie a następnie przeprowadzenie konsolidacji na nowych warunkach tak aby nie wracać do struktury zobowiązań która doprowadziła do przeciążenia finansowego.

Procedura uzyskania zawieszenia rat w banku

Aby skorzystać z zawieszenia rat kredytobiorca musi złożyć odpowiedni wniosek w banku oraz spełnić warunki określone w umowie lub regulaminie danego produktu. W praktyce procedura zależy od rodzaju zawieszenia. W przypadku ustawowych wakacji kredytowych ścieżka jest uproszczona a bank ma ograniczone możliwości odmowy. W przypadku indywidualnych porozumień restrukturyzacyjnych instytucja finansowa szczegółowo bada sytuację klienta i ocenia czy zawieszenie rat zwiększa szanse na spłatę zobowiązania w przyszłości.

Standardowo proces rozpoczyna się od analizy własnej sytuacji finansowej. Kredytobiorca powinien ustalić jaka jest faktyczna skala problemu oraz jaki okres przerwy w spłacie jest mu potrzebny aby odzyskać płynność. Kolejny krok to kontakt z bankiem zwykle poprzez bankowość internetową infolinię lub wizytę w oddziale i złożenie formalnego wniosku. Dokument ten powinien zawierać między innymi dane dotyczące umowy kredytu opis przyczyn wniosku o zawieszenie rat deklarowany okres przerwy w spłacie oraz oświadczenia wymagane przez bank.

W wielu przypadkach instytucja finansowa będzie oczekiwać dodatkowych dokumentów potwierdzających zmianę sytuacji ekonomicznej takich jak zaświadczenia o utracie pracy obniżeniu wynagrodzenia chorobie długotrwałej czy spadku przychodów z działalności gospodarczej. Na podstawie tak zebranych informacji bank ocenia ryzyko kredytowe i przygotowuje propozycję nowego harmonogramu obejmującą okres zawieszenia rat oraz sposób rozliczenia niespłaconych kwot w przyszłości. Zanim kredytobiorca zaakceptuje te warunki powinien dokładnie przeanalizować przedstawione symulacje wysokości rat oraz łącznego kosztu kredytu.

Eksperci Piggybox rekomendują aby na tym etapie skorzystać z profesjonalnego wsparcia doradcy kredytowego który pomoże porównać ofertę zawieszenia rat z potencjalną konsolidacją lub innymi dostępnymi rozwiązaniami. Analiza powinna obejmować zarówno bieżącą ulgę miesięczną jak i sumaryczne koszty w całym okresie spłaty uwzględniając różne scenariusze zmiany stóp procentowych oraz ewentualne ryzyko kursowe przy kredytach walutowych. Tylko takie podejście pozwala podjąć decyzję która rzeczywiście poprawi sytuację finansową w dłuższym horyzoncie a nie jedynie odsunie w czasie konieczność zmierzenia się z narastającymi zobowiązaniami.

Wpływ zawieszenia rat na historię kredytową i relacje z bankiem

Jednym z najczęściej pojawiających się pytań jest to jak zawieszenie rat wpływa na historię kredytową w bazach informacji gospodarczej oraz w BIK. Co do zasady skorzystanie z rozwiązania przewidzianego w umowie lub w przepisach prawa i odpowiednie udokumentowanie tego faktu nie jest traktowane jako opóźnienie w spłacie. Oznacza to że na historii kredytowej nie powinny pojawiać się negatywne wpisy związane z zaległościami które w rzeczywistości zostały formalnie odroczone. Należy jednak pamiętać że informacja o zmianie harmonogramu spłat może być widoczna dla innych banków analizujących zdolność kredytową.

Relacja z bankiem opiera się na zaufaniu i transparentności. Zgłoszenie problemów finansowych na wczesnym etapie i formalne zawarcie porozumienia co do zawieszenia rat jest z punktu widzenia instytucji finansowej znacznie korzystniejsze niż bierne doprowadzenie do zaległości i wszczęcie postępowania windykacyjnego. Dlatego banki coraz częściej traktują czasowe przerwy w spłacie jako element odpowiedzialnego zarządzania ryzykiem kredytowym o ile są one częścią spójnego planu restrukturyzacji a nie powtarzającą się praktyką bez próby poprawy sytuacji dochodowej.

Dla kredytobiorcy kluczowe jest aby przed podpisaniem aneksu dokładnie zweryfikować jak bank będzie raportował zawieszenie rat do BIK oraz czy w związku z tym nie pojawią się dodatkowe oznaczenia mogące w przyszłości utrudnić uzyskanie nowego finansowania. Profesjonalny doradca kredytowy jest w stanie przeanalizować nie tylko treść aneksu ale także praktykę raportowania stosowaną przez dany bank i zwrócić uwagę na elementy które mogą mieć znaczenie przy kolejnych wnioskach kredytowych na przykład o kredyt hipoteczny lub inwestycyjny.

Warto pamiętać że długoterminowa współpraca z jednym bankiem połączona z rzetelną komunikacją w okresach przejściowych trudności często skutkuje większą elastycznością przy negocjowaniu warunków kolejnych produktów. Zawieszenie rat jeśli jest przeprowadzone świadomie i z zachowaniem ustalonych terminów może stać się elementem dobrej historii współpracy a nie wyłącznie sygnałem ryzyka. Warunkiem jest jednak konsekwentna realizacja ustalonego planu spłaty po zakończeniu okresu zawieszenia oraz unikanie spiralnego zadłużania się w innych instytucjach finansowych w tym czasie.

Kiedy zawieszenie rat ma sens a kiedy lepiej go unikać

Ocena czy zawieszenie rat jest dobrym rozwiązaniem zależy od indywidualnej sytuacji kredytobiorcy. Ma ono szczególny sens w przypadku przejściowego spadku dochodów z przewidywaną perspektywą poprawy na przykład w związku ze zmianą pracy zakończeniem okresu chorobowego czy oczekiwanym wzrostem przychodów z działalności gospodarczej. W takich przypadkach kilka miesięcy oddechu pozwala uniknąć powstawania zaległości oraz zachować pozytywną historię kredytową bez konieczności zaciągania dodatkowych pożyczek krótkoterminowych.

Warto rozważyć zawieszenie rat także wtedy gdy pojawiają się nagłe nieprzewidziane wydatki o charakterze zdrowotnym lub rodzinnym których odłożenie w czasie nie jest możliwe. Zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych ma w takiej sytuacji pierwszeństwo przed terminową spłatą zobowiązań zwłaszcza jeśli przerwa w spłacie jest elementem uzgodnionej z bankiem strategii. Jednocześnie należy unikać traktowania zawieszenia rat jako metody finansowania bieżącej konsumpcji lub inwestycji wysokiego ryzyka ponieważ w dłuższym horyzoncie może to znacząco zwiększyć ciężar zadłużenia.

Zawieszenie rat powinno budzić ostrożność gdy już obecna wysokość zobowiązań znacząco przekracza bezpieczny poziom udziału w domowym budżecie. Jeśli po zakończeniu okresu zawieszenia kredytobiorca nie będzie w stanie wrócić do regularnych spłat na nowym niekiedy wyższym poziomie skorzystanie z wakacji kredytowych jedynie odsunie problem i pogłębi przyszłe trudności. W takich sytuacjach należy rozważyć restrukturyzację w szerszym ujęciu w tym przegląd wszystkich zobowiązań konsolidację zadłużenia i analizę możliwości dodatkowego zwiększenia dochodów lub redukcji kosztów stałych.

Rola doradcy kredytowego Piggybox w decyzji o zawieszeniu rat

Podjęcie decyzji o zawieszeniu rat wymaga uwzględnienia wielu czynników prawnych finansowych i osobistych. Z tego względu współpraca z doświadczonym doradcą kredytowym może znacząco zwiększyć bezpieczeństwo całego procesu. Zespół Piggybox wspiera klientów w kompleksowej analizie ich sytuacji zadłużeniowej obejmującej nie tylko jeden kredyt ale wszystkie aktywne zobowiązania w tym pożyczki ratalne karty kredytowe limity w rachunku oraz potencjalne zobowiązania pozabankowe.

W ramach takiej współpracy eksperci przygotowują szczegółowe symulacje różnych scenariuszy dalszej spłaty zadłużenia. Porównywana jest wysokość rat i koszt całkowity przy założeniu zawieszenia rat na określony czas bez zmiany struktury długu oraz alternatywne warianty obejmujące konsolidację lub zmianę rodzaju kredytów. Dzięki temu kredytobiorca otrzymuje przejrzysty obraz konsekwencji każdej z opcji a decyzja opiera się na konkretnych liczbach a nie na ogólnym wrażeniu chwilowej ulgi.

Doradca Piggybox pomaga także w rozmowach z bankiem przygotowuje klienta do złożenia wniosku o zawieszenie rat oraz wskazuje które dokumenty będą kluczowe dla pozytywnego rozpatrzenia sprawy. W razie potrzeby może również zaproponować równoległe działania zmierzające do poprawy wiarygodności kredytowej na przykład uporządkowanie drobnych zaległości rezygnację z nieużywanych limitów kredytowych czy racjonalizację wydatków stałych. Celem jest nie tylko doraźna pomoc ale przede wszystkim zbudowanie stabilnej struktury zadłużenia adekwatnej do realnych możliwości finansowych klienta.

Poczuj kontrolę nad Swoimi zobowiązaniami finansowymi

Sprawdź, ile możesz zaoszczędzić dzięki nadpłatom i skróć czas spłaty swojego kredytu. Skorzystaj z kalkulatora i podejmij świadomą decyzję finansową już teraz!

Sprawdź kalkulator nadpłat

FAQ dotyczące zawieszenia rat i konsolidacji kredytów

Czy zawieszenie rat zawsze zwiększa całkowity koszt kredytu

W większości przypadków tak ponieważ okres kredytowania się wydłuża a odsetki naliczane są przez dłuższy czas. Nawet jeśli w okresie zawieszenia rat nie płacisz nic odsetki zwykle nadal się naliczają i są później doliczane do kapitału. Wyjątkiem mogą być szczególne rozwiązania ustawowe ale nawet wtedy warto przeanalizować harmonogram i symulacje kosztów.

Czy skorzystanie z wakacji kredytowych psuje historię kredytową

Jeżeli zawieszenie rat odbywa się zgodnie z umową lub ustawą i jest prawidłowo raportowane do BIK nie powinno być traktowane jako opóźnienie. Informacja o zmianie harmonogramu może być jednak widoczna dla innych banków dlatego warto przed podjęciem decyzji skonsultować się z doradcą i sprawdzić praktykę raportowania danego banku.

Co jest lepsze zawieszenie rat czy kredyt konsolidacyjny

To zależy od sytuacji finansowej. Zawieszenie rat pomaga krótkoterminowo poprawić płynność natomiast nie zmienia struktury zadłużenia. Kredyt konsolidacyjny pozwala trwale obniżyć miesięczną ratę i uporządkować zobowiązania ale wymaga zdolności kredytowej i wiąże się z nową umową. Najlepszy wybór można wskazać dopiero po szczegółowej analizie wszystkich kredytów dochodów i wydatków.

Czy mogę zawiesić raty jeśli mam zaległości w spłacie

Wiele banków wymaga aby w momencie składania wniosku o zawieszenie rat nie było istotnych opóźnień. Przy większych zaległościach możliwa jest jednak indywidualna restrukturyzacja obejmująca nowe warunki spłaty. W takiej sytuacji szczególnie ważne jest szybkie podjęcie rozmów z bankiem oraz wsparcie doradcy który przygotuje argumentację i plan spłaty.

Czy podczas zawieszenia rat można zaciągać nowe zobowiązania

Formalnie często nie ma zakazu jednak z punktu widzenia odpowiedzialnego zarządzania finansami jest to ryzykowne. Skoro konieczne było zawieszenie rat oznacza to zwykle napięty budżet. Dodawanie kolejnych zobowiązań może doprowadzić do spirali zadłużenia. Wyjątkiem są sytuacje gdy nowe finansowanie ma charakter konsolidacyjny i prowadzi do uporządkowania długu a nie do jego zwiększenia.